ਮੁੰਬਈ: ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਦੇ ਸੁਪਰਸਟਾਰ ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਨੂੰ 'ਵਿਮਲ ਇਲਾਇਚੀ' ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਫੂਡ ਐਂਡ ਡਰੱਗ ਐਡਮਿਨਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ (FDA) ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬ੍ਰਾਂਡ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰਾਜ ਦੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ। FDA ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ 'ਵਿਮਲ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ' ਲਈ ਸਰੋਗੇਟ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਦਾ ਇੱਕ ਰੂਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਤੰਬਾਕੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਤਪਾਦ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਮੰਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨੋਟਿਸ ਕਿਉਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ?
FDA ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਉਤਪਾਦ ਦੀ ਹੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਵਿੱਚ ਵਰਤੀ ਗਈ ਬ੍ਰਾਂਡ ਪਛਾਣ, ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ 'ਵਿਮਲ ਇਲਾਇਚੀ' ਅਤੇ 'ਵਿਮਲ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ' ਬ੍ਰਾਂਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਸਬੰਧ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਨੋਟਿਸ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਉਲੰਘਣਾ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਨਿਕੋਟਿਨ ਵਾਲੇ ਗੁਟਖਾ ਅਤੇ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ 'ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਬੰਦੀ 2012 ਤੋਂ 'ਖੁਰਾਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਮਿਆਰ ਐਕਟ' ਦੀ ਧਾਰਾ 30(2)(a) ਦੇ ਤਹਿਤ ਲਾਗੂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 13 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਤੱਕ ਨਵਿਆਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
FDA ਨੇ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਵਾਂ 24 ਅਤੇ 53 ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਖੁਰਾਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ 'ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਧੀਨ ਵਿੱਤੀ ਜੁਰਮਾਨੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜੁਰਮਾਨਾ 10 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮਲ ਦਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਹੀਂ
ਵਿਮਲ ਦਾ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਹਸਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
2018 ਵਿੱਚ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਜਨਰਲ ਨੇ 'ਵਿਮਲ ਇਲਾਇਚੀ' ਦੇ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ 'ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਪਾਊਚ ਪੈਕੇਜਿੰਗ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ' ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ ਨੋਟਿਸ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਮੁਹਿੰਮ ਨੇ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ।
ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਇਹ ਕਹਿੰਦਿਆਂ ਕਿ ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ 'ਵਿਮਲ' ਨਾਮ ਹੇਠ ਕੋਈ ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦੀ।
ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਨਵਰੀ 2024 ਵਿੱਚ, ਅਦਾਲਤ ਨੇ DGHS ਦੀ ਅਪੀਲ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਿ ਹੇਠਲੀਆਂ ਅਦਾਲਤਾਂ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੈਰ-ਤੰਬਾਕੂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਗੈਰ-ਤੰਬਾਕੂ ਪਾਨ ਮਸਾਲਾ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰਨਾ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੈ।
ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਅਤੇ ਸਰੋਗੇਟ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਬਹਿਸ
ਨਵੀਨਤਮ ਨੋਟਿਸਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਸਤੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬਾਲੀਵੁੱਡ ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਂਡ ਸਹਿਯੋਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਦਿੱਖ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ, ਪਰ ਤੰਬਾਕੂ ਜਾਂ ਨਿਕੋਟਿਨ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਨਤਕ ਅਤੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਬਹਿਸ ਛੇੜੀ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ FDA ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ ਕਿ 'ਵਿਮਲ ਇਲਾਇਚੀ' ਮੁਹਿੰਮ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਿਵੇਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਇਸਦੀ ਪੇਸ਼ਕਾਰੀ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਉਤਪਾਦ ਨਾਲ ਅਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਾਹਰੁਖ ਖਾਨ, ਅਜੇ ਦੇਵਗਨ ਅਤੇ ਟਾਈਗਰ ਸ਼ਰਾਫ ਨੂੰ ਰੈਗੂਲੇਟਰ ਵੱਲੋਂ ਅਗਲੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੋਟਿਸਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਫਿਲਹਾਲ, ਇਹ ਵਿਵਾਦ ਨੋਟਿਸ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੇ ਮਨੋਰੰਜਨ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਜਾਣੇ-ਪਛਾਣੇ ਸਵਾਲ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ: ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਬ੍ਰਾਂਡ ਪ੍ਰਮੋਸ਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਰੋਗੇਟ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਕਿੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
Discussion 0
Join the Conversation
Share your thoughts, reply to others, and become part of the community.