'ਚੌਥੀ ਕੂਟ' ਤੋਂ 'ਰਹਿਮਤ' ਤੱਕ: ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਧੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵੱਲ ਫਿਰ ਮੋੜਿਆ ਰੁਖ

ਰਹਿਮਤ 20 ਤੋਂ 28 ਨਵੰਬਰ 2026 ਤੱਕ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫੈਸਟੀਵਲ ਡੇਸ 3 ਕੌਂਟੀਨੈਂਟਸ (Festival des 3 Continents) ਦੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਇਸਨੂੰ 2026 ਦੀ ਭਾਰਤ-ਫਰਾਂਸ ਫਿਕਸ਼ਨ ਫੀਚਰ ਫਿਲਮ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ 1947 ਦੌਰਾਨ ਮੁਸਲਿਮ, ਹਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ。

ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਬਾਅ ਦੀਆਂ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਹੇਠ ਪੰਜਾਬ

ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਤੁਲਨਾ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਬਿੰਦੂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਡੇਸ 3 ਕੌਂਟੀਨੈਂਟਸ ਨੇ 2016 ਵਿੱਚ ਇਸ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਫਿਕਸ਼ਨ ਫਿਲਮ ਨੂੰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਦੋ ਐਪੀਸੋਡ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਵਕਫੇ 'ਤੇ 1984 ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸੈੱਟ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਪੇਂਡੂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਖਾੜਕੂਆਂ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਫੌਜ ਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਿਚਾਲੇ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਸੈਟਿੰਗ ਸਿਆਸੀ ਡਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਦੂਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ ਦੀ ਬਜਾਏ ਰੋਜ਼ਮਰ੍ਹਾ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

ਰਹਿਮਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਟੁੱਟ-ਭੱਜ ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫੈਸਟੀਵਲ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸਦੀ ਕਹਾਣੀ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਿਸ 'ਤੇ ਵੰਡ ਦੇ ਲੰਮੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੀ ਛਾਪ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਹ ਤੁਲਨਾ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਪੰਜਾਬੀ ਦੁਖਾਂਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ: 1984 ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧਾ ਦਬਾਅ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ 1947 ਵਿੱਚ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਦਾ ਵਿਛੋੜਾ ਰਹਿਮਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੈ।

ਨਵੇਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ

ਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਵੀ ਇਸ ਗੱਲ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੁਤੰਤਰ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਦੀ ਸਕ੍ਰੀਨਪਲੇ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਸਦੀਪ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਵਰਿਆਮ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਸੱਤਿਆ ਰਾਏ ਨਾਗਪਾਲ ਨੂੰ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਦਾ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਹਿਮਤ ਵਿੱਚ, ਸਿੰਘ ਸਕ੍ਰੀਨਰਾਈਟਰ ਹਨ, ਸ਼ਸ਼ਾਂਕ ਵਾਲੀਆ ਨੇ ਫੋਟੋਗ੍ਰਾਫੀ ਸੰਭਾਲੀ ਹੈ, ਦੁਪਿੰਦਰ ਕੌਰ ਨੇ ਐਡੀਟਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿਨੋਦ ਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਊਂਡ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਸਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇੱਕ ਕੜੀ ਜੁੜਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸੁਵਿੰਦਰ ਵਿੱਕੀ ਦੋਵਾਂ ਫੈਸਟੀਵਲ ਲਿਸਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਦੇ ਕਲਾਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਨੇਕ ਔਲਖ ਅਤੇ ਹਰਲੀਨ ਕੌਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਰਹਿਮਤ ਵਿੱਚ ਹਰਵਿੰਦਰ ਔਜਲਾ, ਦੀਆ ਕੰਬੋਜ, ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ, ਵਿੱਕੀ ਅਤੇ ਨਵਜੋਤ ਰੰਧਾਵਾ ਇਕੱਠੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣਗੇ। ਨਸੀਰੂਦੀਨ ਸ਼ਾਹ ਇਸ ਨਵੀਂ ਟੀਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕੰਮ ਨਾਲ ਇਸ ਫਿਲਮ ਦਾ ਅਸਲ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਇਸਦੀ ਪੰਜਾਬ ਸੈਟਿੰਗ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

ਤੁਲਨਾ ਤੋਂ ਕੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ

ਫੈਸਟੀਵਲ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੁਲਨਾ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਇਰਾਦਿਆਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੀਨਜ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਜੇ ਰਿਵਿਊ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਹ ਤੁਲਨਾ ਕਾਫੀ ਕੁਝ ਬਿਆਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮਾਂ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਕੌਮੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਨੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ, ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦਬਾਅ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਰਦਾਰਾਂ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਕਿੰਨਾ ਨੇੜੇ ਹੈ।

ਰਹਿਮਤ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਫੈਸਟੀਵਲ ਸੀਜ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਤੈਅ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗਜ਼ ਅਗਲੇ ਚੈਪਟਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਚੌਥੀ ਕੂਟ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਅਹਿਮ ਹਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਕਾਇਮ ਹੈ—ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਫਿਲਮਾਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਹਰ ਇੱਕ ਫਿਲਮ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਨੂੰ ਵੱਖੋ-ਵੱਖਰੇ ਅਧੂਰੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੱਭਦੀ ਹੈ।

About Punjabi Mania News Network

Editorial team at Punjabi Mania. Passionate about bringing the latest updates from the Punjabi entertainment industry directly to you.